Análise técnica obxectiva sobre normativa tributaria, xestión patrimonial e vehículos xurídicos para tomar decisións económicas informadas e optimizar a túa fiscalidade con total rigor.
O Imposto sobre a Renda das Persoas Físicas (IRPF) é o tributo máis importante do sistema fiscal español e o que achega maior recadación ás arcas públicas. A pesar de que afecta a millóns de traballadores asalariados, autónomos e pensionistas, segue sendo un dos conceptos económicos peor comprendidos do noso día a día.
Frases populares como «non quero que me suban o soldo porque saltarei de tramo e cobrarei menos neto» demostran un descoñecemento xeneralizado sobre o principio de progresividade marxinal que rexe o deseño do imposto.
1. Desmontando o gran mito: Como funciona a progresividade
O IRPF non é unha porcentaxe única que se aplique sobre todos os teus ingresos. Funciona mediante tramos escalonados: cada tipo impositivo só grava a porción de diñeiro que cae estritamente dentro desa franxa concreta.
Se gañas 20.201€ anuais e o tramo cambia nos 20.200€, o tipo impositivo superior non se aplica sobre os 20.201€, senón unicamente sobre o último euro gañado. Por definición matemática, gañar máis diñeiro bruto sempre se traduce en percibir máis diñeiro neto.
Comproba de forma interactiva como tributa o teu soldo, a túa cotización á Seguridade Social e o teu neto en 12 ou 14 pagas coa nosa Calculadora de Nómina e IRPF.
2. Estrutura dual: Tramo estatal e tramo autonómico
O IRPF é un imposto parcialmente cedido ás Comunidades Autónomas. A escala final que se aplica a cada contribuínte resulta de sumar dúas táboas:
- A escala estatal (50% do imposto): Fixada polo Goberno de España de forma homoxénea para todo o territorio nacional (con réximes forais propios no País Vasco e Navarra).
- A escala autonómica (50% do imposto): Regulada por cada Parlamento autonómico, o que provoca que un traballador co mesmo soldo bruto tribute de forma distinta vivindo en Madrid, Galicia, Andalucía ou Cataluña.
3. Os tramos xerais da escala estatal e autonómica de referencia
| Tramo de Base Liquidable | Tipo Estatal | Tipo Autonómico Ref. | Tipo Marxinal Total Aprox. |
|---|---|---|---|
| Desde 0€ ata 12.450€ | 9,50% | 9,50% | 19,00% |
| Desde 12.450€ ata 20.200€ | 12,00% | 12,00% | 24,00% |
| Desde 20.200€ ata 35.200€ | 15,00% | 15,00% | 30,00% |
| Desde 35.200€ ata 60.000€ | 18,50% | 18,50% | 37,00% |
| Desde 60.000€ ata 300.000€ | 22,50% | 22,50% | 45,00% |
| Máis de 300.000€ | 24,50% | 22,50% | 47,00% |
*Nota: As comunidades autónomas poden elevar ou reducir os seus tipos marxinais, facendo que o tipo máximo oscile entre o 45% e máis do 50% segundo a rexión.
4. Base impoñible xeral vs Base impoñible do aforro
Non todos os ingresos tributan baixo a mesma táboa. A lei do IRPF separa o diñeiro en dous grandes sacos fiscais:
- Rendas do Traballo e Xerais: Soldos de empregados, beneficios de autónomos, pensións públicas e alugueiros de inmobles. Tributan aos tramos progresivos xerais da táboa anterior (do 19% ao 47%+).
- Rendas do Aforro: Ganancias patrimoniais obtidas ao vender accións, participacións de fondos de investimento, criptomoedas ou inmobles, así como os xuros de contas bancarias e dividendos. Tributan nunha escala propia máis reducida:
- Ata 6.000€: 19%
- De 6.000€ a 50.000€: 21%
- De 50.000€ a 200.000€: 23%
- De 200.000€ a 300.000€: 27%
- Máis de 300.000€: 28%
5. Retencións na nómina vs Liquidación da Renda
A retención que a túa empresa desconta mensualmente da túa nómina non é o imposto en si: é un pagamento anticipado a conta estimado segundo as túas circunstancias familiares (recollidas no Modelo 145). Na primavera, ao confeccionar a declaración da renda, calcúlase a túa cota real devindicada:
- Se a empresa che retivo de máis ao longo do ano, Facenda devólveche a diferenza.
- Se a empresa che retivo de menos (por exemplo, por teres dous pagadores con contratos temporais), tocarache pagar a ti para regularizar a situación.
«Que Facenda che devolva diñeiro na renda non é un agasallo do Estado: significa simplemente que lle prestaches diñeiro gratis ao 0% de xuro durante doce meses por unha retención excesiva na túa nómina.»